AI-zoekgedrag in cijfers: zo zoeken klanten nu naar bedrijven

Wie vijf jaar geleden een warmtepompinstallateur, boekhouder of fysiotherapeut zocht, typte een paar woorden in Google en klikte door naar een handvol websites. Dat gebeurt nog steeds, maar er is een tweede route bij gekomen: de vraag stellen aan een AI-assistent en een kant-en-klaar antwoord krijgen, vaak met namen van bedrijven erin. In dit artikel zetten we de beschikbare cijfers op een rij. We maken daarbij steeds onderscheid tussen wat een onderzoek meet en wat wij daaruit afleiden.

Hoeveel mensen gebruiken AI-assistenten?

De bekendste maatstaf is het aantal wekelijkse gebruikers van ChatGPT. Tijdens de ontwikkelaarsconferentie van OpenAI in oktober 2025 zei Sam Altman dat ChatGPT de grens van 800 miljoen wekelijkse gebruikers was gepasseerd².

Onafhankelijker onderzoek bevestigt de schaal. Een werkdocument van het National Bureau of Economic Research, geschreven door economen samen met onderzoekers van OpenAI, schat dat ChatGPT in juli 2025 was overgenomen door ongeveer 10% van de volwassen wereldbevolking¹. Belangrijker voor bedrijven is waarvoor mensen het gebruiken: praktische begeleiding, informatie zoeken en schrijven samen zijn goed voor bijna 80% van alle gesprekken, en het niet-werkgerelateerde gebruik groeide naar meer dan 70%¹. Met andere woorden: een groot deel van de gesprekken gaat over vragen die mensen vroeger in een zoekmachine typten.

Google bouwt AI direct in de zoekresultaten. Volgens Alphabet-topman Sundar Pichai had AI Overviews medio 2025 meer dan 2 miljard maandelijkse gebruikers in meer dan 200 landen en 40 talen³. De losse Gemini-app groeide volgens de kwartaalcijfers over eind 2025 naar meer dan 750 miljoen maandelijkse actieve gebruikers⁴. Die getallen zijn niet op te tellen, want dezelfde persoon kan alle diensten gebruiken, maar ze laten zien dat AI-antwoorden geen nicheverschijnsel meer zijn.

En in Nederland?

Voor Nederland is Eurostat de meest betrouwbare bron. In 2025 vroeg het Europese statistiekbureau voor het eerst naar het gebruik van generatieve AI. In de hele EU had 32,7% van de mensen tussen 16 en 74 jaar zulke tools in de drie maanden ervoor gebruikt⁵. Nederland zit daar ruim boven: 44,7%⁶. Alleen Denemarken (48,4%) en enkele andere landen scoren hoger⁵.

Een kanttekening: Eurostat meet gebruik van generatieve AI in het algemeen, niet specifiek het zoeken naar bedrijven. Het cijfer zegt dus iets over de bereikbare groep, niet over hoeveel Nederlanders een AI-model om een leverancier vragen. Specifiek Nederlands onderzoek naar dat laatste is voor zover wij weten nog niet gepubliceerd.

AI als startpunt van zoeken en kopen

Bain & Company ondervroeg eind 2024 ruim 1.100 Amerikaanse consumenten. Ongeveer 80% gebruikt AI-geschreven resultaten voor minstens 40% van hun zoekopdrachten, en Bain schat dat dit het organische webverkeer met 15 tot 25% verlaagt⁷. Volgens hetzelfde onderzoek eindigt ongeveer 60% van de zoekopdrachten zonder dat de gebruiker doorklikt naar een andere website⁷.

Voor bedrijven is vooral relevant waarvoor mensen een taalmodel gebruiken. Bain vond dat 68% van de LLM-gebruikers deze tools inzet om informatie te onderzoeken en samen te vatten, en dat 42% om aankoopaanbevelingen vraagt⁷. Adobe kwam in een eigen enquête onder meer dan 5.000 Amerikanen uit op 39% die AI gebruikte voor online winkelen; 85% van hen zei dat het de ervaring verbeterde⁹.

Lokale bedrijven en dienstverleners

Voor het MKB is de vraag of dit ook geldt voor lokale diensten, niet alleen voor webwinkels. De jaarlijkse consumentenenquête van BrightLocal geeft daar een eerste antwoord op: in 2026 zei 45% van de Amerikaanse consumenten ChatGPT of andere generatieve AI te gebruiken voor aanbevelingen van lokale bedrijven⁸. Dezelfde verzameling cijfers laat ook een risico zien: slechts 68% van de contactgegevens van bedrijven in ChatGPT en Perplexity kwam overeen met het Google-bedrijfsprofiel⁸. Een AI-model kan je dus noemen, maar met een verouderd adres of telefoonnummer.

Deze cijfers komen uit de Verenigde Staten. Of Nederlandse consumenten even ver zijn, weten we niet precies. Gezien het hogere AI-gebruik in Nederland dan gemiddeld in de EU is het aannemelijk dat de richting hier hetzelfde is; het exacte percentage kan anders zijn.

Hoe een AI-antwoord de keuze beïnvloedt

Gebruik is één ding; invloed op de keuze is iets anders. Daarover zijn minder harde cijfers, maar de beschikbare onderzoeken geven wel richting. Op de statistiekenpagina van BrightLocal staan de uitkomsten van een gebruikersonderzoek van het bureau Sagapixel naar hoe mensen via ChatGPT lokale dienstverleners vinden. Daarin keek slechts 27% naar maar één bedrijf⁸. Volgens dezelfde verzameling cijfers klikt 39% van de ChatGPT-gebruikers bij het zoeken naar lokale bedrijven door naar een bedrijfswebsite, en stapt 21% daarna over naar Google om de informatie te controleren⁸. Het AI-antwoord is dus vaak het begin van een vergelijking, niet het einde.

Dat beeld past bij wat Adobe ziet bij webwinkels: bezoekers die via een AI-assistent binnenkomen, blijven 48% langer op de website en bekijken 13% meer pagina's per bezoek dan andere bezoekers⁹. Ze komen met een gerichte vraag en een korte lijst in hun hoofd. Wie op die lijst staat, krijgt een serieuze kandidaat op bezoek; wie er niet op staat, wordt in deze fase niet eens overwogen.

Ook vertrouwen groeit. In de enquête van Adobe zei 66% van de ondervraagden dat AI-tools bij het winkelen nauwkeurige resultaten geven⁹. Dat is geen blind vertrouwen, want veel mensen controleren alsnog, maar het betekent wel dat de eerste indruk steeds vaker uit een AI-antwoord komt.

Wat analisten verwachten

Gartner voorspelde in februari 2024 dat het volume van traditionele zoekmachines in 2026 met 25% zou dalen doordat AI-chatbots en andere virtuele assistenten vragen overnemen¹⁰. Dat is een voorspelling, geen meting, en of het precies zo uitkomt is nog niet vastgesteld. Google zelf stelt juist dat AI Overviews voor de vragen waarbij ze verschijnen tot meer dan 10% méér zoekopdrachten leiden³. Beide kunnen tegelijk waar zijn: er wordt veel gezocht, maar een groter deel van de antwoorden wordt gegeven zonder dat iemand een website bezoekt.

Wat dit betekent voor jouw bedrijf

De cijfers hierboven meten verschillende dingen in verschillende landen, maar ze wijzen dezelfde kant op. Onze interpretatie:

• Er is een tweede etalage bijgekomen. Naast de zoekresultaten van Google is er nu het antwoord van een AI-model. Wie daarin niet voorkomt, mist een deel van de klanten die oriënteren, ook als de website goed scoort in Google.
• De korte lijst wordt eerder gemaakt. Als een AI-model drie of vier bedrijven noemt, begint de klant vaak bij die namen. Voor een lokaal bedrijf kan dat het verschil zijn tussen wel of niet gebeld worden.
• Feitelijke juistheid telt. Als een op de drie AI-vermeldingen afwijkende contactgegevens bevat, is het controleren van wat AI-modellen over je zeggen geen luxe.
• Je ziet het niet in je statistieken. Een klant die jouw naam uit ChatGPT haalt en daarna direct belt, verschijnt niet als AI-bezoeker in je websitestatistieken. De invloed is groter dan het meetbare verkeer.

Een voorbeeld maakt het concreet. Stel dat iemand in Rotterdam vraagt welke installateur goed is in hybride warmtepompen. Het AI-model noemt drie bedrijven, met per bedrijf een zin over reviews of specialisatie. De klant zoekt die drie namen op, vergelijkt prijzen en belt er twee. Een vierde bedrijf, met een prima website en goede Google-positie, komt in dit traject niet voor. Dat bedrijf merkt er niets van: er is geen bezoek, geen bounce, geen gemiste conversie in de statistieken. Alleen minder telefoontjes.

Dat betekent niet dat SEO er niet meer toe doet. Veel AI-antwoorden leunen op zoekresultaten en webpagina's. Het betekent wel dat je een extra vraag moet kunnen beantwoorden: noemen de AI-modellen mijn bedrijf, en zo ja, hoe? En omdat elk AI-model zijn eigen bronnen en voorkeuren heeft, is het antwoord op die vraag per AI-model verschillend.

Hoe GeoReady dit meet

GeoReady stelt de vragen die jouw klanten stellen aan ChatGPT, Perplexity, Gemini en Claude, via de officiële API's van die AI-modellen. Dat gebeurt drie keer per week, met herhaalde runs per vraag, omdat één antwoord niets zegt over het gemiddelde. Per vraag zie je je winkans (hoe vaak je genoemd wordt), je share of voice ten opzichte van concurrenten, het sentiment met de zin waarop dat oordeel gebaseerd is, en welke bronnen en URL's de AI-modellen citeren. Daaruit volgen concrete acties, waarvan GeoReady na 30 dagen het gemeten effect laat zien. Alles samen vormt de GeoReady-score. Je kunt dit zeven dagen gratis proberen, zonder creditcard.